Articles in Turkish

 

ARTICLE EN LANQUE TURQUE SUR TRUMP

https://www.evrensel.net/haber/309257/trumpin-emperyal-baskanligi

 

 

 

Profesšr Rodrigue Tremblay, Montreal †niversitesi tarafõndan kitap "Yeni Amerikan İmparatorluğu ve" Oku (ISBN: 978-9944-119-39-9 NOVA Yayõnlarõ, Ankara, TŸrkiye 2007)

 

2.

 

22 Şubat 2017

 

Global Research'ten Prof. Rodrigue Tremblay, ABD başkanõ Donald Trump'õn koltuğa oturduğu gŸnden bu yana gerekleştirdiği icraatlarõ inceledi.

 

Prof. Rodrigue TREMBLAY
 (Global Research)

 

Kasõm ayõnda Amerikalõlarõn yŸzde 46.1Õi bir emlak kralõ olan Donald TrumpÕõ başkan olarak setiklerinde sonularõnõ ok da dŸşŸnmediler. Tabii bir politikacõnõn gerekten ne yapacağõnõ ancak iktidara getiğinde bilebiliriz. Amerikalõlar gerekten Cumhuriyeti başkan adayõnõn vadettiği ÒdeğişimÓin ÒkaosÓ ve ÒkargaşaÓ yaratacağõnõ beklemiyorlardõ.

 

Başkan Trump (1946- ) siyasi deneyimden yoksun Rasputin kõlõklõ Ÿ danõşmanõ yanõna alarak gšreve başladõ. Dõş politikadan sorumlu olup başkanõn konuşmalarõna yšn veren İsrail yanlõsõ Yahudi damadõ Jared Kushner (1981- ), ÔkõyametiÕ dŸnya gšrŸşŸne sahip aşõrõ sağcõ medya yšneticisi, Ulusal GŸvenlik Konseyi daimi Ÿyesi ve politika stratejisti Steve Bannon (1953- ) ve son olarak Beyaz SarayÕda gšrev yapan, başkanõn konuşmalarõnõ hazõrlayan gen ve deneyimsiz bir diğer danõşman olan Stephen Miller (1985- ).

 

BEKLENENDEN DAHA DENGESİZ

Gšreve başlamasõnõn ŸŸncŸ haftasõnda Başkan TrumpÕõn seim sŸrecinde ifade ettiği anlamsõz sšzlerin dahi štesine geen ve beklenenden daha dengesiz bir politikacõ olduğu ortaya õkmõş bulunuyor.

 

Ben şahsen seildiği ve Beyaz SarayÕa yerleştiği zaman garip tweetler atmaya son vereceğini dŸşŸnŸyordum, ne var ki yanõlmõşõm. 

20 Ocak 2017Õde gšreve başladõktan bir ka hafta sonra -daha kabineye yaptõğõ atamalar Senato tarafõndan onaylanmadan šnce- Trump bir imparator yahut bir cuntanõn yapacağõ gibi bir dizi kararname yayõmlaya başladõ. Bundaki ama, sorumlu kurumlarõ ve seilmiş KongreÕyi baskõ altõna almak ve bŸtŸn bir Amerikan bŸrokrasisini kendi gŸndemi iin işine geldiğince seferber etmekti. Ancak ok ileri gitti.

 

Savunma Bakanlõğõna James Mattis ve Dõşişleri Bakanlõğõna Rex TillersonÕõn atanmasõnõn ardõndan Başkan Trump İsrail, ‚in ve İran politikalarõnda revizyona gitti. 

 

Sšzde gŸvenlik kaygõlarõyla ABD sõnõrlarõnõ yedi MŸslŸman Ÿlkeye (Irak, Suriye, İran, Sudan, Libya, Somali, Yemen) kapatan kararnamenin yŸrŸtmesi ise Birleşik Devletler yargõsõ engeline takõldõ.

Şimdi TrumpÕõn acemi yšnetiminin gšreve başlamasõnõ takip eden ilk haftalarda nasõl kaos yarattõğõna bir gšz atalõm.

 

1-KARARNAMELERLE Y…NETMEK İSTİYOR 

Başkan Donald Trump bakanlõklarõ ve seilmiş KongreÕyi ekarte ederek Ÿlkeyi kararnameler ile yšnetmek eğiliminde.

Bir lider, anayasal kõsõtlamalar olmaksõzõn kararnameyle yšnetme pratiğini benimserse demokrasiye karşõ tehlikeli ve yõkõcõ potansiyele sahip bir yaklaşõm ortaya õkar. Olan da budur, Trump bir otokrat olarak yšnetme yoluna gitmiş; sorumlu bakanlõklarõn ve KongreÕnin elini kolunu bağlamõş, bŸtŸn bir bŸrokrasiye baş eğdirmiştir. Bu yolda devam ederse, aõktõr ki, Trump yšnetimi sorumlu demokratik bir hŸkŸmetten šte bir eşit Ôemperyal-başkanlõkÕ rejimi olacaktõr.

 

Bu terim ilk defa tarihi Arthur Schlesinger Jr. tarafõndan Başkan Richard NixonÕun ÒBaşkan yaparsa yasadõşõ değildirÓ anlayõşõ Ÿzerine bina edilen başkanlõğõn iktidar alanõnõn genişletme girişimine cevaben 1973Õte yazdõğõ ÔEmperyal BaşkanlõkÕ adlõ kitabõnda kullanõlmõştõr. 2003Õte yazdõğõm ÔYeni Amerikan İmparatorluğuÕ adlõ kitabõmda ben de Amerikan başkanlarõnõn zamanla KongreÕden bağõmsõz olarak kŸresel mŸdehale politikalarõ Ÿretme yoluna gittiklerine değinmiştim.

 

Başkan Trump Amerikan anayasasõndaki gŸler ayrõlõğõ ilkesine karşõn Beyaz SarayÕõ siyasi iktidarõn birincil merkezi olarak ele almada Başkan NixonÕu geride bõrakmaya hevesli gšrŸnmektedir.

 

Elbette diğer Amerikan başkanlarõ da iktidarlarõnõn ilk gŸnlerinde kararnameler yayõmlamõşlardõr ancak buradaki ama asl” ve etrefilli politikalarõ tartõşmasõz yŸrŸrlŸğe koymak değil seleflerinin terk ettiği prosedŸrleri yeniden tesis etmekti.

 

TrumpÕõn kararnameleri ise; sağlõk, kŸrtaj, uluslararasõ ticaret, gš, adalet gibi geniş bir yelpazede, ilgili bakanlõklara veya kurumlara danõşõp uzman raporlarõ beklemeksizin ve politika değişiminin gerekelerini halka aõklamaksõzõn yayõmlanõp işleme konmaktadõr. 

Diğer birok Ÿlkede gšrŸldŸğŸ Ÿzere demokrasiye cephe alõp kararnamelerle yšnetme yoluna gitmek hem lider hem de Ÿlke iin yõkõcõ sonulara sahiptir.

 

2- DİĞER †LKELERİ D†ŞMANLAŞTIRARAK GERGİNLİK YARATTI

Başkan Donald Trump diğer Ÿlkelerle gerginlik yaratmak iin mazeret aramakta ve dŸnyanõn geri kalanõnõ Birleşik DevletlerÕe karşõ olarak ele almaktadõr.

 

Mart 2007Õde CNNÕden Wolf BiltzerÕe verdiği ršportajda Donald Trump, George W. BushÕun dõş politikasõnõ sert biimde eleştirmiş, onu Irak konusunda yalan sšylemekle itham etmiş ve binlerce askerin šlŸmŸne sebep olduğu iin ÒBirleşik Devletler tarihindeki en kštŸ Amerikan başkanõÓ olarak nitelemiş ve yargõlanmasõ gerektiğini sšylemiş ve bu eleştirisini bulduğu her fõrsatta ileri sŸrmŸştŸr.

 

Ne var ki Trump ironik bir biimde İran hakkõnda õsrarla yalan sšylemekle ve bunu yaparken İsrail Başbakanõ Benyamin NetanyahuÕnun histerik sšylemlerine başvurmakla George W. BushÕun izinden gitmektedir. ‚ekinmeden yarõm dŸzine Ÿlkenin liderini aşağõlayan Trump daha da ileri giderek Meksikalõ başkanõ Ÿlkesini işgal etmekle tehdit etmiştir. Kõsacasõ,TrumpÕõn George Bush eleştirisi Òtencere dibin kara seninki benden karaÓ sšzŸnŸ akla getirmektedir.

 

Başkan Trump adaylõk sŸrecinde verdiği sšzŸ hatõrlamak durumunda. 27 Nisan 2016Õda dõş politikaya dair yaptõğõ konuşmada ÒDiğer başkan adaylarõndan farklõ olarak benim šnceliğim savaş ve saldõrganlõk olmayacak. Diplomasi olmaksõzõn dõş politika yapõlmaz. Bir sŸper gŸcŸn sabõr ve itidalin šnemini anlamasõ gŸcŸn gerek işaretleridir. Irak SavaşõÕna karşõ olduğumu ve savaşõn OrtadoğuÕda istikrarsõzlõğa neden olduğunu yõllardõr sšylemekten geri durmadõm.Ó demişti.

 

3- PATRONLARI ELEŞTİRİYORDU, PATRONLARIN  İSTEDİĞİNİ YAPTI

Başkan Donald Trump Wall StreetÕin politikacõlar ŸstŸndeki etkisini eleştirirken samimi değil.

2016 Başkanlõk seim sŸreci boyunca aday Donald Trump, Wall Street firmalarõyla yakõn ilişkiler ierisindeki politikacõlarõ şiddetle eleştirmiş ve defalarca Wall StreetÕin (ABD sermayesi, bŸyŸk patronlar kastediliyor) Amerikan işi sõnõfõnõ soyan ve elitleri zenginleştiren yozlaşmõş bir kurum olduğunu ifade etmişti. 28 Temmuz 2016Õda yazdõğõ twitter mesajõnda rakipleri Hillary Clinton ve Ted CruzÕun Wall Street tarafõndan satõn alõndõğõnõ ve başkanlõğa uygun adaylar olmadõklarõnõ belirtmişti. 19 Ekim 2016Õdaki tweetÕinde ise Òsahtekar Hillary Wall StreetÕin kuklasõ olmaktan šte bir šzelliğe haiz değildirÓ demiş ve kendisini finansal elit karşõsõnda işi sõnõfõnõn popŸlist savunucusu olarak sunmuştu. 

Tahmin edin ne oldu! 

 

TrumpÕõn başkan olarak ilk hamlelerinden biri 2008 krizi ardõndan 2010 senesinde uygulamaya konan Dodd-Frank Reformu olarak bilinen bankacõlõk dŸzenlemelerini ortadan kaldõrmak oldu. Yani, politikacõlarõ doğru yoldan saptõrmakla suladõğõ Wall StreetÕin finans devlerinden gelen isteği duraksamaksõzõn kabul etti. Hatta daha da ileri gidip šndegelen okuluslu bankalardan birinde gšrev yapmõş bir bankeri, Steven MnuchinÕi Hazine BakanlõğõÕnõn başõna getirdi.

Goldman Sachs adlõ bŸyŸk bir bankayla yardõm ve destek ilişkileri kuran Trump bu bankanõn genel mŸdŸrŸ Gary CohnÕu Ulusal Ekonomi KonseyiÕnin başõna getirmekle Wall StreetÕin ekonomi ve finans politikalarõnda ne derece etkili olacağõnõ gšstermiş oldu.  

…yleyse TrumpÕõn rakiplerini Wall Street bankalarõnõn kuklasõ olmakla itham etmesi yalnõzca bir seim kampanyasõndan mõ ibaretti ? Bu kesinlikle yanõtlanmaya değer bir soru.

 

4-BASIN …ZG†RL†Ğ†NE VE YARGI BAĞIMSIZLIĞINA  SALDIRDI

Başkan Donald TrumpÕõn basõn šzgŸrlŸğŸ ve yargõ bağõmsõzlõğõna karşõ durmak bilmeyen saldõrõlarõ gŸler ayrõlõğõ ilkesini ihlal etmekle otoriter bir yaklaşõm sergiliyor.

6 ŞubatÕta Başkan Trump hi bir kanõt ileri sŸrmeden ok ciddi bir sulamada bulundu: Amerikan medyasõnõ Òteršrist saldõrõlardan bahsetmemekleÓ itham etti. Ayrõca, anayasaya aykõrõ kararnamelerine karşõ harekete geen yargõlarõ tehdit edip yargõ bağõmsõzlõğõna karşõ tehditte bulundu.

 

Aõktõr ki TrumpÕõn yaklaşõmõ, basõn šzgŸrlŸğŸnŸ tehdit etmekte ve Birleşik Devletler AnayasasõÕnda yer alan gŸler ayrõlõğõ ilkesini aşağõlamakta ve ihlal etmektedir.

 

Bu šyle ufak tefek bir mesele değil. Bilindiği Ÿzere otoriter rejimler kendilerini kabul ettirmek ve hesap verme zorunluluğundan kaõnmak iin yŸrŸtme yoluyla yasama ve yargõ Ÿzerinde baskõ oluştur ve yšnetimi denetleyecek kurumlarõ susturmaya alõşõrlar.

 

5-YANLIŞ EKONOMİK KARARLAR ALDI

Başkan Donald Trump neredeyse bŸtŸn iktisatõlar tarafõndan reddedilen merkantalist bir uluslararasõ ticaret gšrŸşŸne sahip.

Başkan Donald Trump ulusal ve uluslararasõ koşullarõ ve Birleşik Devletler šdemeler dengesini, šzellikle sermaye bilanosunu dikkate almaksõzõn Ÿlkesinin diğer Ÿlkeler karşõsõnda ticaret mallarõ ve servisler bakõmõndan fazla vermesini istiyor gibi gšzŸkmektedir. Bu iktisaden yanlõştõr. GŸnŸmŸz dŸnyasõnda bir Ÿlkenin šdemeler dengesi bu şekilde işlemez.

 

Donald Trump bŸtŸn dikkatini šdemeler dengesinin yalnõzca bir yšnŸne, ticaret dengesine, evirmekle bir noktayõ kaõrõyor. …rneğin bir Ÿlke kazandõğõndan ok harcarsa ve dõşarõya borlanõrsa bu borlanma Ÿlkeye yabancõ sermaye girişi manasõna gelir. Bu tŸr bir sermaye girişi bir Ÿlkede yurtii harcamalarõn Ÿretime kõyasla artmasõna sebep olmakla dŸnyanõn geri kalanõndan mal ve servis alõnmasõnõn šnŸnŸ aar. Bšylece ticaret dengesi aõk verirken sermaye bilanosu bir fazlalõk gšsterir.

 

Birleşik Devletlerin ticaret aõğõna sahip olmasõnõn arkasõndaki temel sebep de dõşarõdan ok fazla bor almasõdõr.

 

Birleşik Devletler hŸkŸmetinin bŸyŸk mali aõklar vermesinin sebebi kõsmen gelirlerinden fazla harcamasõ ve šzel sektšr ile yabancõlardan bor alõp kamu borcunun giderek yŸkselmesidir. Bu aõklar ayrõca vergi indirimleri ve yŸksek askeri harcamalarõn da bir sonucudur. KŸresel ekonomi reserv para olarak Amerikan dolarõ kullanmakta bu durum da ABDÕnin kronik bir ticaret aõğõna sahip olmasõna sebep olmaktadõr. Trump ve danõşmanlarõ uluslararasõ finansõn nasõl işlediğini anlamak durumundadõr.

 

Trump yšnetimi Birleşik Devletlerin yõllõk ticaret aõğõnõ dŸşŸrmek istiyorsa hŸkŸmet dõş borlanmayõ azaltmalõdõr. Aşõrõ harcama ve dõş borlanma devam ederse Ôticaret savaşlarõÕ Birleşik Devletlerin ticaret aõğõnõ iyileştirmeyecek daha da olumsuz bir durum yaratacaktõr.

Birleşik Devletler hŸkŸmetleri onlarca yõldõr savaşlarõ finanse edebilmek iin bor ŸstŸne bor alarak sŸregelen bir bŸte aõğõ yarattõ. Amerikalõ politikacõlar Ÿlkelerini iflasa sŸrŸklemek istemiyorlarsa bunun farkõna varmalõlar. Gemişte fazla genişlemiş imparatorluklarõn yaşadõğõ škŸşlere benzer bir durumun gŸnŸmŸzde sŸrekli Ÿrettiğinden fazla harcayan bir Ÿlkenin başõna gelmeyeceğinin bir garantisi yok. Ayrõca savaşlarõn šlŸm ve yõkõmdan başka bir şey Ÿretmediğini de unutmamak gerek.

 

6- ORTADOĞUÕDAKİ KAOSU DEVAM ETTİRECEK

OrtadoğuÕdaki kaosun sona ereceğine dair umutlar bŸyŸk šlŸde sšnŸmlendi.

 

TrumpÕõn seilmesinin olumlu taraflarõndan biri OrtadoğuÕdaki šlŸmcŸl kaosa son vermeyi vadetmesiydi. Ne var ki gšreve başlar başlamaz Başkan Trump bu vaadinden caymõş gibi gšrŸnŸyor.

21 Mart 2016 Amerikan İsrail Kamu İşleri KomitesiÕndeki konuşmasõnda batõ dŸnyasõnõn KudŸs՟n Araplar, Hõristiyanlar ve Yahudilerin beraber yaşadõğõ BM korumasõnda uluslararasõ bir şehir olarak ele alõnmasõna dayanan yarõm yŸzyõllõk politikasõnõ değiştirme sšzŸ vererek, zengin siyonist bağõşõlarõnõ pohpohladõ. ÒAmerikan bŸyŸkeliliğini Tel AvivÕden Yahudilerin ebedi başkenti KudŸsÕe taşõyacağõÓnõ ilan etti.

 

15 Aralõk 2016Õda Trump, yarõm yŸzyõldan fazladõr sŸregelen İsrail-Filistin atõşmasõna aõka İsrailÕden taraf olduğunu muhafazakar İsrailli yerleşimcilerin Filistinlilere ait topraklar Ÿzerine yerleşmesinden yana tavõr alarak gšstermiş bulunuyor. Yeni atanan bŸyŸkeli David Friedman da hi vakit kaybetmeden ÒAmerikan bŸyŸkeliliğinin Tel AvivÕden Yahudilerin ebedi başkenti KudŸsÕe taşõnmasõÓ iin alõşacağõnõ aõkladõ.

 

Ayrõca anlaşõlõyor ki daha šnceleri ClintonÕun tedbirsiz olmakla eleştiren Trump, Suriye konusunda benzer bir biimde tehlikeli ve ihtiyatsõz bir politika izliyor. Trump 25 OcakÕta Suriye HŸkŸmetiÕnin rõzasõ olup olmadõğõnõ dikkate almadan ve Suriye Ÿzerinde etkin olan Rusya, TŸrkiye ve İranÕa danõşmadan Ÿlkede gŸvenli bšlgeler oluşturacağõnõ duyurdu. Ancak Trump SuriyeÕde teršrizme sponsor olan Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri liderleriyle konuşmayõ seti.

 

SONU‚

Donald TrumpÕõn seilmesinden bugŸne kadarki gelişmeler, šnŸmŸzdeki yõllar iin birok meselenin kštŸ gidebileceğine dair bir dizi endişe yaratõyor. Trump yšnetiminin politikalarõnõn oğu Birleşik Devletler ve dŸnyanõn karşõlaştõğõ sorunlara yanlõş šzŸmler ieriyor. Bu yanlõş tasarlanmõş politikalarõn, sorunlarõ šzmek yerine daha da kštŸleştirmesi daha mŸmkŸn.  Bakan ve danõşmanlarõn gšreve başlamasõyla işler bir şekilde değişmeye başlamõş gibi. Umalõm ki Trump, soğuk kanlõ kalmayõ başarõp deneyim, bilgi ve salahiyete šnem veren bir yšnetim oluştursun, buna ok ihtiyacõ var.
__________________________________________

‚eviren: Kemal Berkay Baştuji

* Numaralandõrma, Evrensel'in tercihidir

Son DŸzenlenme Tarihi: 22 Şubat 2017

 

 

 

1.

 

Bu yazõ www.globalresearch.ca sitesinde yer alan, Prof. Rodrigue Tremblay (*) tarafõndan yazõlan Obama's Threat to Launch a Nuclear Attack on Iran (May 5, 2010) adlõ makalenin evirisidir. ‚eviri iin hem site yšnetiminden hem de yazardan izin alõnmõştõr.

 

Not1: Bu makaleyi evirmek iin harcadğõm emek ve zamandan anlaşõlacağõ Ÿzere yazarõn sšylediklerine genel olarak katõlsam da, aşağõda okuyacağõnõz makale šncelikle yazarõ bağlar.

 

OBAMA'NIN İRANA N†KLEER SALDIRI TEHDİDİ

 

"(Kõyamet Kuvvetleriyle İsrail arasõndaki) bu savaş, bu atõşmayõ kullanarak Yen ‚ağ başlamadan šnce insanlõk dŸşmanlarõnõ silmek isteyen Tanrõ'nõn dileğiyle gerekleşmiştir." ABD Eski Başkanõ George W. Bush (Fransa Başkanõ Jacques Chirac'la 2003 yõlõnda yaptõğõ bir konuşmadan).

"…nleyici savaş, (Adolf) Hitler'in icadõdõr. Bšyle bir şeyden bahseden Bir insanõ ciddiye alõp dinlemem bile. " Dwight D. Eisenhower

Biz bšlgemizde nŸkleer silahlanma istemiyoruz. Kimin bšyle bir program yŸrŸttŸğŸne bakmaksõzõn, bizim bu konudaki politikamõz gayet aõktõr. Bizim iin İsrail ya da İran olmasõ fark etmez. İran konusunda bu kadar hassas olan uluslar arasõ cemiyetin İsrail'e de dikkat etmesini istiyorum." Recep Tayyip Erdoğan, TŸrkiye Başbakanõ

"Bu anlaşmadaki hibir şey, anlaşmaya imza atan taraflarõn nŸkleer enerjiyi barõşõl amalarla geliştirme, araştõrma ve Ÿretme hakkõnõ etkileyecek şekilde yorumlanamaz."

 

Artõk hemen hemen herkes, 2003'te başlayan Bush-Cheney Irak savaşõnõn kurgu ve kandõrmacaya dayandõğõnõ biliyor. Irak'ta, bu Ÿlkeye hukuk dõşõ saldõrmanõn gerekesi olarak gšsterilen "kitle imha silahlarõ " yoktu. II. Bush ve su ortaklarõ bunu biliyordu.

Ama inanõlmaz bir şekilde, tõpkõ Bush-Cheney hŸkŸmetinin 2003'te Irak'a savaş amak iin Irak'ta kitle imha silahlarõ olduğunu (yalan yere) iddia etmesi gibi, 2010 yõlõnda da Obama-Biden hŸkŸmeti, İran'õn uranyum zenginleştirme ve nŸkleer enerji santrali kurma programõnõn, İsrail, Avrupa ve ABD iin yaşamsal tehdit oluşturduğunu iddia ederek İran'a karşõ tek taraflõ yaptõrõmdan sšz ediyor; hatta İran'a karşõ savaş tamtamlarõ alõyor.

Bariz bir abartõ olmasõnõ yanõ sõra, bu iddia son derece de tehlikeli. Uluslararasõ hukuka gšre zaten yasadõşõ olan bšyle bir askeri saldõrõnõn ayrõca ok ciddi ekonomik sonularõ olacaktõr; ŸnkŸ bšyle bir hareketin dar HŸrmŸz Boğazõ'nõ kapatacağõ hemen hemen kesindir. TŸm dŸnyadaki petrol ticaretinin yaklaşõk %40'õnõn bu boğaz Ÿzerinden geerek İran Kšrfezi'nden õkõp Arap Denizi'ne aktarõldõğõnõ hatõrlatmalõ mõyõz? Bu boğazõn kapatõlmasõ, uluslararasõ petrol fiyatõnõ hi gšrŸlmemiş derecede yŸkseltecektir.

 

Yani, İsrail lobisi ve savaş yanlõsõ yeni-muhafazalar (neocon) medya 2010-11 yõlõnda İran'da, tõpkõ 2002-03'te Irak'ta yaptõklarõ gibi bir savaş õkarmayõ başaracak olursa, halihazõrdaki iltihaplõ finansal kriz tam bir dŸnya buhranõna dšnŸşebilir. İnanõn bana, şu anda dŸnyaya gereken sen son şey, iyileşmeye alõşan ekonomiyi rayõndan õkaracak bir petrol şokudur.

 

Ancak en kaygõ verici gelişme hi şŸphesiz ki, Başkan Barack Obama'nõn 6 Nisan 2010'da yaptõğõ konuşmada, bu Ÿlkeler Washington'õn istediği izgiye gelmezse İran ve Kuzey Kore'ye nŸkleer saldõrõ başlatacağõnõ ima etmesidir. Bšyle bir esnek konuşma son derece tehlikelidir, ŸnkŸ nŸkleer silah kullanõlmasõnõn ciddiyetini, tŸm dŸnyanõn kaõnmasõ gereken şekilde bozar niteliktedir. İran'õ kštŸleyen aõklamalar yapmak ve diğer Amerikalõ politikacõlarõn bağõmsõz bir Ÿlkeye karşõ sŸrekli olarak yaptõrõm ağrõsõnda bulunmasõ ayrõca, i politikada olumlu etkileri olsa bile son derece verimsiz bir yaklaşõmdõr.

 

Bunlara ek olarak bir de, insansõz aralarõn Pakistan'da sivillerin Ÿzerine bõraktõğõ bombalar ve Afganistan'õn diğer yerlerinde, Obama hŸkŸmetinin başa geldikten sonra yoğunluğunu iyice artõrdõğõ Amerikalõ šlŸm birliklerinin yaptõklarõ var. Burada bir dŸzen var: Washington DC'de kim başta olursa olsun, genel olarak hukuk dõşõ olan kararlar verilirken, hibir hukuki ya da ahlaki šlŸt hesaba katõlmõyor.

 

İran'õn yŸrŸttŸğŸ i politikanõn kõnanmayacak gibi olmadõğõ doğru. Burasõ, demokratik ve teokratik kurallarõn karõşõmõyla yšnetilen bir Ÿlke. Ancak, Batõ kriterlerine gšre gerek anlamda demokratik bir Ÿlke olmasa bile, İslami kšktendinci Suudi Arabistan'la kõyaslandõğõnda ok daha demokratik ve kadõnlara karşõ ok daha az baskõcõ bir Ÿlkedir. Ancak, sõrf bir Ÿlkenin i politikasõnõ beğenmiyoruz diye o Ÿlkeye savaş amayõz. BM TŸzŸğŸ ve Nuremberg TŸzŸğŸ šyle demiyor.

Mantõken, bšlgedeki nŸkleer gŸce sahip bŸtŸn Ÿlkelerin (İsrail, Pakistan, Hindistan) tõpkõ İran gibi NŸkleer Silahsõzlanma Anlaşmasõnõ imzalamasõ gerekir, ŸnkŸ nŸkleer silahlarõn kazara ya da daha kštŸsŸ kasten kullanõlmasõ hem bšlge hem de bŸtŸn dŸnya iin bŸyŸk bir tehdittir. Uzun vadedeyse, nŸkleer savaşlarõ engellemek, ama aynõ zamanda hibir Ÿlkenin kendi ekonomik gelişimini gŸlendirmek iin nŸkleer enerji kullanmasõna engel olmayacak yeni ve daha geniş kapsamlõ bir silahsõzlanma anlaşmasõna ihtiyacõmõz var. DŸnyadaki her Ÿlkenin uranyum zenginleştirmeye ve nŸkleer enerji santrali kurmaya hakkõ vardõr.

                                                     

(*) Dr. Rodrigue Tremblay, Montreal †niverstesi'nde profesšr ve "Yeni Amerikan İmparatorluğu" kitabõnõn yazarõdõr. ISBN: 978-9944-119-39-9 NOVA Yayõnlarõ, Ankara, TŸrkiye 2007.

Dr. Tremblay'õn son kitabõ "The Code For Global Ethics" Prometheus Books, 2010, [ISBN: 978-1616-14-17-21] İngilizce ve Fransõzca olarak basõlmõştõr.

 

Back to blog